De komst van elektrische voertuigen (EV’s) en waterstofvoertuigen naast de traditionele brandstofvoertuigen heeft invloed op de brandveiligheid van parkeergarages. De introductie van de nieuwe norm NEN 6067 vormt een belangrijke aanvulling op het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). NEN 6067 biedt een kader voor parkeergarages met grote brandcompartimenten. In dit artikel lees je meer over het belang en de maatregelen binnen NEN 6067.
Brandontwikkeling in parkeergarages
Voorheen werd uitgegaan van het feit dat een brand zich van voertuig naar voertuig uitbreidt in een parkeergarage. In de praktijk blijkt dat brand onder bepaalde omstandigheden veel sneller en intensiever kan ontwikkelen. De voertuigopstelling, het type voertuig en de ventilatie spelen een belangrijke rol bij het brandverloop.
Wettelijk kader en normering
Voor parkeergarages geldt het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) als primair wettelijk kader. De gelijkwaardigheidsbepaling is verankerd in de Omgevingswet. Normen zoals NEN 6060 (grote brandcompartimenten) en NEN 6079 (beheersbaarheid van brand) zijn nadrukkelijk niet van toepassing op parkeergarages. Dit betekende lange tijd dat er geen specifiek normatief kader beschikbaar was voor grote parkeergarages. Met de ontwikkeling van NEN 6067 is hierin voorzien. Daarnaast blijven NEN 6098 (rookbeheersing in parkeergarages) en NEN-EN 12845 (sprinklerinstallaties) relevant binnen het ontwerp.
Elektrische voertuigen
Uit internationaal onderzoek blijkt dat de kans op brand bij elektrische voertuigen vergelijkbaar is met die van conventionele brandstofvoertuigen. Het verschil zit voornamelijk in het brandverloop. Beschadiging of oververhitting van de duizenden cellen in de accupakketten kunnen een ‘thermal runaway’ veroorzaken. Hierdoor kan een brand langdurig energie blijven afgeven, vaak in pulsen. Daarbij kunnen toxische gassen vrijkomen, waaronder waterstoffluoride (HF). Volledig geladen accu’s kunnen leiden tot intensievere brandreacties. Hoewel de totale energievrijgave vergelijkbaar is, zijn EV-branden doorgaans complexer en langduriger.
Waterstofvoertuigen
Waterstofvoertuigen maken gebruik van hogedruktanks waarin waterstof wordt opgeslagen onder drukken tot circa 700 bar. Een essentieel veiligheidscomponent is het Temperature Pressure Relief Device (TPRD), dat bij oververhitting of overdruk gecontroleerd waterstof afblaast. Indien dit systeem niet correct functioneert, kan een explosief scenario ontstaan. De praktijkervaring met waterstofvoertuigen is in Nederland nog beperkt, maar binnen de normontwikkeling is hier wel rekening mee gehouden door aanvullende veiligheidsfactoren toe te passen.
Wat is NEN 6067?
NEN 6067 introduceert een risico-gestuurde benadering voor parkeergarages met grote brandcompartimenten. Het cascade-model staat hierbij centraal: een initiële brand in één voertuig. Vervolgens wordt berekend wat de kans is op uitbreiding naar meerdere voertuigen en uiteindelijk wat de kans is dat de brand het brandcompartiment verlaat. Deze laatste kans – brandklasse D – is bepalend voor de toetsing aan de norm.
De norm werkt met referentiekansen die kunnen worden gereduceerd door het treffen van maatregelen. Elke maatregel heeft een vastgestelde correctiefactor. Door het combineren van maatregelen kan het berekende restrisico onder een vooraf bepaalde grenswaarde worden gebracht. De hoogte van deze grenswaarde is afhankelijk van de ligging van de parkeergarage, bijvoorbeeld vrijstaand of onder een woon- of kantoorgebouw. Wanneer het restrisico onder deze grenswaarde blijft, is sprake van een gelijkwaardige oplossing.
Maatregelen binnen NEN 6067
NEN 6067 onderscheidt bouwkundige, installatietechnische en organisatorische maatregelen. Bouwkundige maatregelen betreffen onder meer verhoogde brand- en rookwerende werking, scheiding tussen parkeergarage en bovenliggende functies, en beperking van brandbare materialen. Installatietechnische maatregelen omvatten brandmeldinstallaties, rookbeheersingssystemen conform NEN 6098 en sprinklerinstallaties conform NEN- EN 12845. Een sprinklerinstallatie levert daarbij de grootste risicoreductie op. Organisatorische maatregelen, zoals goede brandweertoegang en beheer, dragen aanvullend bij aan risicobeheersing.
Conclusie
De ontwikkeling van NEN 6067 betekent een belangrijke stap in de brandveiligheidsbenadering van grote parkeergarages. Waar voorheen vooral via algemene gelijkwaardigheid moest worden geredeneerd, biedt deze norm nu een gestructureerd en berekenbaar kader. Elektrische voertuigen blijken niet significant brandgevaarlijker, maar vragen wel aandacht vanwege het brandverloop en de rookgassen. Waterstofvoertuigen blijven een aandachtspunt door het potentieel explosierisico. De norm biedt flexibiliteit in maatregelpakketten, maar bevestigt tegelijkertijd dat een sprinklerinstallatie de meest robuuste en effectieve maatregel blijft.